شاه‌صاحبی در گفتگو با باشگاه خبرنگاران تشریح کرد

جزئیات قانونی نقل و انتقال چک

یک حقوقدان گفت: به منظور تعقيب کيفري "صادر کننده چک بلامحل" شکايت دارنده چک ضرورت دارد و طبق قانون کسی که براي اولين بار چک را به بانک محال علیه ارائه داده و گواهی عدم پرداخت به نام وی صادر مي‌شود، دارنده چک است.

به گزارش خبرنگار حقوقی قضایی باشگاه خبرنگاران، طبق قانون، چک نوشته‌ای است که به موجب آن صادر کننده کل یا قسمتی از وجهي را که در نزد بانک(محالٌ علیه) دارد به ديگري واگذار مي‌کند. چک سندی است  تجاری که قانونگذار جهت تسریع امور تجاری، مزايايی برای دارنده آن در نظر گرفته و براي برخورداري از اين مزايا رعايت تشريفات و نکات خاصی را در آن ضروري دانسته است.

باشگاه خبرنگاران، در ارتباط با جزئیات قانونی نقل و انتقال چک با "سیدعلی شاه‌صاحبی" حقوقدان و وکیل دادگستری، به گفتگو پرداخت که متن این گفتگو به شرح زیر است:  
 
*باشگاه خبرنگاران:آيا با خط زدن عبارت «به حواله کرد» متن چک مي توان مانع نقل و انتقال آن شد؟
 
*شاه صاحبی: طبق قانون، چک ممکن است در وجه حامل يا شخص معين يا به حواله کرد باشد و يا با امضاء پشت یا ظهر آن به ديگري منتقل شود؛ اما هنگامي که صادرکننده چک با خط کشيدن عبارت « به حواله کرد» در متن آن پشت‌نويسي را از کسي که چک در وجه وی صادر شده سلب مي‌کند و دريافت کننده هم با پذيرش چک موافقت خود را اعلام مي‌کند، در نتیجه به نظر مي‌رسد که شخصيت و خود دارنده چک برای صادر کننده مهم بوده و بدین طریق نخواسته وجه چک مزبور توسط شخص دیگری وصول و یا دريافت شود.

 بنابراین در صورتی که اين گونه چک‌ها به ديگري منتقل شود، بانک مي‌تواند از پرداخت وجه آن به غير استنکاف ورزد. هرچند گروه دیگر از حقوقدانان نظر مخالف داشته و معتقدند چک وسيله پرداخت سريع در امور تجاري محسوب شده  و به صرف امضاء و ظهرنويسي اشخاص قابل نقل و انتقال است.

*باشگاه خبرنگاران: چنانچه صادر کننده چک فوت کند، آيا بانک مي‌تواند قبل از حصر وراثت و تعيين ورثه و بررسي اموال متوفي وجه چک را به دارنده پرداخت کند؟
 
*شاه صاحبی: در اين خصوص بانک هيچ منعي در پرداخت وجه چک ندارد چون با صدور چک، صاحب چک وجه آن را به شخص ديگري واگذار کرده و اين تصميم در زمان حيات او اتخاذ شده است.
 
*باشگاه خبرنگاران: آیا این امر در مواردی هم که چک مدت دار بوده و تاريخ سر رسيد آن بعد از فوت صادر کننده است، مصداق دارد؟  

 
*شاه صاحبی: بله مطابق ماده 231 قانون امور حسبي بدهي‌های مدت‌دار (موجل) متوفي بعد از فوت وی حال و بروز مي‌شود، لذا در این حالت هم چون چک در زمان حيات متوفي صادر شده، با مرگ وی بدهي مدت دار وی حال می‌شود و بانک بايد قبل از تاريخ سررسيد وجه چک را به دارنده چک پرداخت کند. از طرفي هم به موجب ماده 311 قانون تجار، پرداخت چک نبايد وعده داشته باشد و بانک ها بايد با با داشتن موجودي در حساب متوفی، وجه چک را پرداخت کنند.
 
*باشگاه خبرنگاران:اگر کسي چکی را به نام «ب» صادر کند و فرد اخير از آن چک را در معامله اي به «ج» واگذار کند، آيا صادر کننده چک مي‌تواند از پرداخت وجه چک به «ج» به لحاظ آنکه بين او و «ب» اختلافات مالي وجود دارد جلوگيري کند؟ 
 
*شاه صاحبی: هرگاه کسي بابت خريد کالا یا پرداخت بدهی خود چکي را که صادر کننده آن شخص ديگري است، بدهد ، صادر کننده چک نمي‌تواند به واسطه وجود اختلاف بين خود و گيرنده اوليه چک، شخص ثالث (دارنده چک) را از دريافت مبلغ آن چک محروم کند زيرا هيچ ايرادي به دارنده حسن نيت چک وارد نخواهد بود و از آن بعنوان اصل عدم توجه ایرادات به معنای عدم تاثیر ایرادات بر مسئولیت امضاکننده سند تجاری در مقابل دارنده بدون سوءنیت بیان می‌شود.
 
*باشگاه خبرنگاران: نقل و انتقال چک، قبل و بعد از طرح دعوی کيفري علیه صادر کننده، چه تاثيري در امر تعقيب متهم دارد؟   

*شاه صاحبی: براي تعقيب کيفري صادر کننده چک بلامحل نياز به شکايت دارنده چک است؛ طبق قانون، دارنده چک به کسي گفته مي‌شود که براي اولين بار چک را به بانک محالٌ علیه ارائه مي‌دهد و گواهی عدم پرداخت به نام وی صادر مي‌شود.

براي اين که مشخص شود چه کسي براي اولین بار جهت وصول وجه چک به بانک مراجعه کرده، بانک‌ها مکلفند با  مراجعه دارنده چک، هويت کامل و دقيق او را در پشت چک با ذکر تاريخ قيد کنند. 

شخصي که چک پس از برگشت از بانک به وي منتقل مي شود حق شکايت کيفري ندارد. البته اگر شخصي چک را برگشت زده و سپس فوت کند ورثه او حق تعقيب کيفري خواهند داشت زيرا چک قهرا به آنها منتقل شده است.

لذا اگر بعد از برگشت چک، دارنده آن را به ديگري انتقال دهد يا اين که پس از برگشت و تنظيم شکايت کيفري، شاکي، چک را به ديگري واگذار کند، تعقيب کيفري متوقف شده و متهم از اين حيث قابل تعقيب نخواهد بود.

انتهای پیام/

پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
اخبار پیشنهادی
تبادل نظر
نام:
ایمیل:
آدرس ایمیل خود را با فرمت مناسب وارد نمایید.
* نظر:
نظرات کاربران
انتشار یافته: ۹
در انتظار بررسی: ۰
Iran, Islamic Republic of
علی حسینی
۱۸:۱۲ ۱۳ آبان ۱۳۹۹
با سلام و خسته نباشید
بنده از شخصی چک گرفتم که خودش از صادر کننده چکو گرفته بود بابت طلبی بعد از انتقال چک به بنده صادر کننده و ظهر نویس به صورت صوری برعلیه هم خیانت در امانت شکایت کردن که حق منو ندن اما دادگاه بدوی به بنده رائ داد و گفت خیانت در امانت اونا ربطی به دارنده ثالث که من باشه نداره اما تجدید نظر رد کرد .ایا شکایت اونا برفرض محال که درستم باشه به من که دارنده ثالث هستم ارتباطی داره؟؟
United States
جاويد نريماني
۱۷:۰۶ ۰۶ ارديبهشت ۱۳۹۹
ايا صادر كننده جك مي تواند به جهت اختلاف از برداخت جك به شخص ثالثًخوداري نمايد
Iran, Islamic Republic of
باران
۰۱:۳۸ ۰۱ شهريور ۱۳۹۷
با سلام یک چک برگشتی بابت فروش ملکی ک هنوز سند نزدم از خریدار دارم.طرف مدعی است ک ملک را فروخته .اگر من چک را برای وصول به شخص دیگری منتقل کنم.و او ملک را توقیف کند.آیا دادگاه ملک را برایم ب مزایده میگذارد یا نه؟
Iran, Islamic Republic of
محمد علی محمد پور
۰۵:۴۹ ۱۲ فروردين ۱۳۹۷
با سلام بنده بابت فروش کالا از فردی چک گرفتم به نام خودم چک را جهت خرید کالا به شهرستان فرستادم قرار بود برای من جنس بفرستت که نفرستاد بنده از طریق دادگاه با مبلغ جلوی وصول چک را گرفتم الان یک سال میشه طرف نه کالا را میفرستت نه چک را بر میگرداند مبلغ چک در حساب موجود میباشد چطور می توانم شکایت کنم مبلغ چک را که مسدود کردم از بانک بگیرن
Iran, Islamic Republic of
محمد علی محمد پور
۰۵:۳۳ ۱۲ فروردين ۱۳۹۷
بنده چکی رو از فردی بابت معامله گرفتم بعدقبل از تاریخ سررسبد چک را گم کردم با شکایت از طریق دادگاه مبلغ چک را در حساب مسدود کردم بعد یک سال چک گم شده را نتونستم پیدا کنم بانک میگه صاحب حساب می تواند مبلغ چک را از حسابش بردارد به شما بدهد صاحب حساب این کار را نمی کند می گوید هر وقت چک را پیدا کردی خودت برو از بانک بگیر لطفا راهنمایی کنید
Iran, Islamic Republic of
حمید پورعلی
۱۲:۱۳ ۱۱ دی ۱۳۹۶
سلام الف "در سال ۸۰ دعوایی به طرفیت" ب" صادر کننده به خواسته ۲۰ میلیون تومان به موجب یک فقره چک مطرح نموده که در نهایت منتهی به محکومیت قطعی گردیده ولی بنا به دلایلی حکم مزبور را اجرا ننموده است و در سال ۹۶ شخص الف همان چک را با ظهر نویسی به" ج" منتقل نموده . و شخص ج دعوایی به طرفیت شخص "ب" با همان خواسته سابق مجددا مطرح نموده است لطفا راهنمایی کنید
Iran, Islamic Republic of
سیدجلال
۲۱:۴۲ ۰۳ آذر ۱۳۹۶
باسلام بنده ازبابت خرید اشعاب برق بهفامیل خود دروج مدیریت برق چک دادهام ای فامیل بنده پس از تسویه از اداره مذکور چک بنده را که در وجه اداره بوده برگشت زده لطفا مراحل قانونیش را بفرمایید
United States
محمد
۱۹:۲۷ ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۶
با سلام و خسته نباشید،شخصی بابت خرید یک کالا چک بنام خودم داده و حالا چکو یکی از همکارام بدون اجازه خرج کرده.میخواستم بدونم آیا اون فرد میتونه چکو تو بانک نقد کنه یا نه؟آخه چک بنام خودمه حالا بانک چکو دست هر کی باشه نقد میکنه یا چون بنام منه باید خودم نقد کنم؟ممنون میشم راهنمایی کنین.با تشکر
United States
محمد
۱۹:۲۷ ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۶
با سلام و خسته نباشید،شخصی بابت خرید یک کالا چک بنام خودم داده و حالا چکو یکی از همکارام بدون اجازه خرج کرده.میخواستم بدونم آیا اون فرد میتونه چکو تو بانک نقد کنه یا نه؟آخه چک بنام خودمه حالا بانک چکو دست هر کی باشه نقد میکنه یا چون بنام منه باید خودم نقد کنم؟ممنون میشم راهنمایی کنین.با تشکر