باشگاه خبرنگاران جوان گزارش می دهد؛

سندرم ‌مدرک‌گرایی؛ زلزله‌ای که علم و اشتغال را ویران می‌کند

رشد و افزایش جمعیت دانشجویی در کشور با همه ثمرات و دستاوردهای سازنده و غیرقابل انکاری که در پی دارد،موید ظهور و بروز برخی از پدیده های  تلخ همچون میل به مدرک گرایی نیز است.

سندروم ‌مدرک‌گرایی؛ زلزله‌ای که علم و اشتغال را ویران می‌کندبه گزارش خبرنگار گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران جوانپدیده مدرک گرایی معضل و چالشی است که کشور و جامعه را با هزینه های سنگینی مواجه ساخته است.

بدون تردید نفس تحصیلات عالیه و کسب و اخذ مدرک تحصیلی مثبت و سازنده است،به واقع صدور مدرک تحصیلی به معنای گذراندن دوره‌ای تخصصی در قالب تحصیلات آکادمیک و موفقیت در تحصیلات عالیه است که فرد پس از طی کردن دروس و واحد هایی مشخص به کارشناس، کارشناس ارشد و در مقاطع بالاتر دکترا تبدیل می شود که در چنین شرایطی فرد به طور طبیعی باید وارد رشته تخصصی خود شود و بازدهی خود را در آنچه که آموخته،ارائه کند.

اما معضل امروز جامعه ما سیکل و روند مورد اشاره فوق نیست، بلکه مشکل اصلی معطوف به انبوهی از دانش آموختگانی است که بعضا فاقد تخصص کافی هستند و متاسفانه از کارآمدی لازم نیز برای ایفای نقش در آنچه که آموخته اند برخوردار نیستند و بخشی دیگر نیز با وجود داشتن تخصص های لازم اما به دلیل کمبود و محدودیت موجود در فرصت های شغلی در صف انتظار اشتغال به سر می برند. 

یکی از اصلی ترین علل بروز چنین معضلی،مدرک گرایی است و به واقع عده ای تحصیل با هدف کسب مدرک را یک سرمایه اجتماعی تلقی می کنند که حتی در صورت فقدان محتوای لازم می تواند امتیازی ویژه برای آن ها محسوب شود.  

* مدرک گرایی، پرستیژ اجتماعی یا مسیری برای ورود به مشاغل دولتی

حبیب ا...شاهرودی،آسیب شناس و پژوهشگر اجتماعی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران جوان اظهار داشت:به واقع مدرک برای برخی از افراد و گروه های اجتماعی یک پرستیژ اجتماعی به شمار می رود که به نوعی جایگاه فردی-اجتماعی آن ها را تقویت می کند.

وی افزود:گرایش و تمایل بسیار زیاد به اشتغال در مراکز دولتی و اداری  و فرار از فعالیت های یدی از دیگر عوامل موثر در گرایش ورود به دانشگاه و اخذ مدرک تحصیلی است.

شاهرودی گفت: نداشتن سرمایه کافی برای اشتغال به کار آزاد نیز از عوامل تاثیر گذار دیگری است که باعث می شود فرد روزنه های امید خود را در تحصیلات دانشگاهی جستجو کند.

این پژوهشگر اجتماعی عنوان کرد:در کنار موارد فوق تاثیر مدارک تحصیلی در افزایش حقوق و مزایا کارمندان اداری نیز مزید بر علت می شود تا تعدادی از متقاضیان ورود به دانشگاه با هدف ارتقا سطح در آمدی و شغلی به مراکز آموزش عالی ورود کنند و به تبع صندلی های بیشتری از دانشجویان در دانشگاه ها پر می شود و به همان میزان صدور مدارک نیز افزایش می یابد،مدارکی که گاهی فاقد کارآیی علمی و تخصصی لازم است.

*ورود به دانشگاه برای شکستن محدودیت های خانوادگی

یکی دیگر از دلایل افزایش دانشجویان و مدرک گرایی در جامعه معطوف به فشارهای خانوادگی می شود که برخی از دختران با آن مواجه هستند و در واقع تحصیلات دانشگاهی را فرصتی قلمداد می کنند که با تکیه برآن می توانند از فشارها و محدودیت های خانوادگی رهایی یابند.

شاهرودی با تایید مطلب فوق عنوان کرد: گاهی شرایط آزار دهنده حاکم بر خانه و خانواده باعث می شود تا فرزندان آن خانواده،امن ترین فضا را برای رهایی از چنین شرایطی در دانشگاه بیابند، مکانی که خود و دوستانشان ساعاتی را در آن سپری می کنند و بواسطه آن قادر خواهند بود تا حدودی از محیط تحت فشار و ناخوشایندی که در خانواده برای آن ها ایجاد شده فاصله بگیرند.

* پیامدهای مدرک گرایی چیست؟

امین جهرمی،جامعه شناس و آسیب شناس اجتماعی در تشریح تبعات و عوارض مدرک گرایی در جامعه  عنوان کرد:افزایش سطح انتظارات یکی از اصلی ترین تبعات مدرک گرایی در جامعه است.

وی افزود:در واقع ممکن است فردی که فاقد تحصیلات عالیه است به نحو راحت تری فعالیت در مشاغلی با سطوح پایین را بپذیرد اما بعضا تحصیلات عالیه باعث افزایش سطح توقعات و امتناع از پرداختن به مشاغل دیگر می شود و به تدریج یک نوع بیکاری پنهانی در برخی مشاغل شایع می شود،به این ترتیب که نیروی کارآمد برای ایفای نقش در مشاغل با سطوح پایین،کاهش می یابد.

جهرمی عنوان کرد::یکی دیگر از تبعات مدرک گرایی،خیل عظیم دانش آموختگانی است که در مقام عمل فاقد مهارت و کارآیی لازم در حوزه تخصصی خویش هستند و به تعبیری با صرف زمان،انرژی و هزینه های بسیار،خروجی و بهره وری مطلوبی از این هزینه ها به دست نیامده که این امر برای کشوری که در مسیر توسعه قرار دارد،خوشایند و مطلوب نیست.

* مهار مدرک گرایی چگونه میسر می شود ؟

بطور یقین مهار مدرک گرایی و جلوگیری از افزایش هر چه بیشتر این معضل یکی از ضروریاتی است که باید در دستور کار مسئولان ذیربط،برنامه ریزان و خانواده ها قرار گیرد.

با توجه به اینکه یکی از دلایل قابل توجه گرایش جوانان به دانشگاه معطوف به فرار از بیکاری می شود،اشتغالزایی و آموزش هر چه بیشتر رشته های فنی و مهارت آموزی از عوامل موثری است که در کاهش مدرک گرایی موثر است زیرا در چنین شرایطی فرد با اتکاء به مشاغل فنی،تا حدودی آینده معیشتی خود را تامین می بیند و از گرایش به اخذ مدرک تحصیلی آکادمیک پرهیز می کند.

از سوی دیگر فرهنگ سازی برای نوجوانان و جوانان و تقویت این دیدگاه که لزوما شان و شخصیت انسان ها در مدارک دانشگاهی خلاصه نمی شود و می توان در خارج از فضای آکادمیک نیز به موفقیت ها و منزلت اجتماعی بسیاری دست یافت راهکاری اثرگذار است که با اتکاء به آن می توان سیل مدرک گرایی در آینده را تا حدودی مهارکرد.

انتهای پیام/

بانک ایران زمین
سیگنال
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
مطالب پیشنهادی وب
اخبار پیشنهادی
تبادل نظر
نام:
ایمیل:
آدرس ایمیل خود را با فرمت مناسب وارد نمایید.
* نظر:
نظرات کاربران
انتشار یافته: ۶
در انتظار بررسی: ۰
Iran, Islamic Republic of
حبیب
۱۴:۱۹ ۰۵ دی ۱۳۹۵
باعرض سلام به مردم صبور و غیرتمند ایران
لطفا چاپ کنید
در بحث ای که کارشناسان گرامی توضیح داده اند سه نکته کلیدی اشاره شده بخش اعظم ان 1-منوط به کار سازمان ها و ارگانها و دستگاه های دولتی و خصوصی در خصوص برنامه ریزی ناهمگون برای بکارگیری استعدادها و توان انسانی جوان تحصیلکرده است که گاهی هم در جاهایی عدالت جای خود را بی عدالتی و پارتی بازی و ... داده است 2- تىوریسین های اقتصادی کشور بدلیل بحران شرایط کشور سیاست های سختی رو پیش گرفته اند به طوری که تاثیرات ان در جامعه نمایان است 3- دلایل اجتماعی و فرهنگی کشور دچار نابرابری و ناهمگونی اسفبار شده است و باید برنامه جامع و اقدامی مناسب و واقع گرایانه انجام شود
Iran, Islamic Republic of
کدوم مدرک...
۱۱:۲۷ ۰۵ دی ۱۳۹۵
برادر من کدوم مدرک گرایی؟ اگه کسی داره درس میخونه 1دلیل بیشتر نداره، میگه بجا بیکار بودنم بزار حداقل درس بخونم نگن و نگم بیکار موندم!
اون روز رفتم شهرک صنعتی از 400تا واحد 30 تاش کار میکنه چه انتظاری داشته باشم از اونا؟؟؟
Iran, Islamic Republic of
ناشناس
۱۱:۲۶ ۰۵ دی ۱۳۹۵
متاسفانه دانشگاهها شدند منبع مالی برای نظام آموزشی دیگه به این فکر نمی کنند که بچه ی مردم چی به سرش میاد .... همه به فکر جیب خودشونن
Iran, Islamic Republic of
ناشناس
۱۰:۴۶ ۰۵ دی ۱۳۹۵
تو رو خدا دانشگاهها رو تعطیل کنید.
Iran, Islamic Republic of
ناشناس
۰۹:۴۲ ۰۵ دی ۱۳۹۵
من 5 سال پیش ارشدم را گرفتم یک میلیون بدهی به دانشگاه دارم اگه بدهی ام را ببخشند مدرک را پس میدم. من با دیپلم هم می تونستم مغازه داری کنم.یه بخش با 2 هزار نفر جمعیت هم دانشگاه آزاد داره هم پیام نور.
Iran, Islamic Republic of
حرف بی ارزش بجا واقعیات میزنید
۰۸:۳۷ ۰۵ دی ۱۳۹۵
چه اشکال دارد شما شغلت رو بده ب من ،منم درس نمیخونم
بانک ایران زمین
سیگنال
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
بانک ایران زمین
سیگنال
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
آخرین اخبار
بانک ایران زمین
سیگنال
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
بانک ایران زمین
سیگنال
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر